Strona główna > Blog > Zakupy spożywcze bez użycia plastiku – jak unikać plastikowych opakowań
Ludzie dzielący się przelewający wodę do szklanki z butelki sodastream

Zakupy spożywcze bez użycia plastiku – jak unikać plastikowych opakowań

Co roku w Polsce zużywa się aż 3,5 miliona ton plastiku, z czego aż jedna trzecia to opakowania związane z produktami spożywczymi. Najwięcej plastiku zużywa się na torebki, folie i tacki do żywności, a potem butelki PET. Niestety, poziom recyklingu tych opakowań jest niski i wynosi tylko około 40%[1]. Jak możemy pomóc zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska? Najprostszym sposobem jest ograniczenie zakupów żywności pakowanej w plastik. To jest znacznie łatwiejsze, niż się wydaje, o ile tylko stworzymy sobie odpowiednie nawyki i będziemy wiedzieli, gdzie dokładnie robić zakupy.

Jak unikać plastiku podczas zakupów spożywczych?

Mimo że plastikowe opakowania dominują w naszych sklepach spożywczych, trend zero waste, który dąży do ograniczenia użycia plastiku w codziennym życiu, staje się coraz bardziej widoczny. Jak zatem unikać plastiku podczas zakupów spożywczych?

Kupuj produkty na wagę, sprzedawane luzem

Niezależnie od tego czy robimy zakupy w lokalnym sklepie, markecie, czy na targu, zawsze warto przy sobie mieć mniejsze torebki wielokrotnego użytku, oprócz głównej torby na zakupy. Dzięki nim możemy spakować popularne produkty, takie jak pieczywo, warzywa, owoce czy słodycze, które są dostępne na wagę. Najlepiej używać torebek i siatek wykonanych z naturalnych włókien, które nie wydzielają mikroplastiku podczas prania. Jeśli jesteście zwolennikami zero waste i nie lubicie marnować rzeczy, możecie nawet samodzielnie wykonać torby na zakupy z materiałów, takich jak stare firany lub koszule. A gdy przypadkowo zapomnicie swojej eko siatki, często na stanowisku z warzywami w marketach dostępne są torby wielokrotnego użytku, w tym te z biodegradowalnych materiałów opartych na skrobi, celulozie i olejach roślinnych.

Woreczki na żywność są również przydatne do innych produktów dostępnych na wagę, takich jak orzechy, strączki, owoce suszone czy pestki. Niektóre sklepy oferują podobny system dla artykułów sypkich, takich jak kasza, ryż, makaron czy przyprawy.

Jeśli planujemy zakup serów, wędlin lub produktów garmażeryjnych, warto przygotować własny pojemnik (metalowy, szklany lub wielokrotnego użytku z bezpiecznego plastiku) i wybierać produkty bez plastikowych opakowań, prosto z lad. Dzięki temu płacimy tylko za ilość produktu, którą umieszczamy w pojemniku.

Wybieraj produkty pakowane w papier

Niestety nie wszystkie sklepy pozwalają na zakup produktów na wagę. Nawet w dużych supermarketach z szeroką ofertą produktów ekologicznych, nie każde są dostępne bez opakowań. W takich przypadkach alternatywą dla jednorazowego plastiku może być papier. Jeśli mamy wybór między płatkami śniadaniowymi w plastikowym opakowaniu a tymi w papierowej torebce, lepiej sięgnąć po te drugie.

Produkcja papieru wiąże się z pewnymi kosztami, takimi jak wycinka drzew na dużą skalę, duże zużycie wody i energii oraz emisja gazów cieplarnianych. Jednak, jeśli wykorzystamy opakowanie papierowe jako produkt wielokrotnego użytku, zakup ten staje się bardziej ekologiczny niż zakup żywności w jednorazowych plastikowych opakowaniach, które natychmiast trafiają do kosza. Opakowania papierowe nadają się do przechowywania suchych produktów, takich jak orzechy, strączki, kasze czy suszone zioła. Ponadto papier jest materiałem, który można łatwo poddać recyklingowi i rozkłada się znacznie szybciej niż plastik.

Wybieraj szkło zamiast plastiku

Szkło stanowi doskonałą alternatywę dla jednorazowego plastiku. Jest trwałe, nadaje się do wielokrotnego użytku (po solidnym umyciu), nie absorbuje zapachów ani szkodliwych substancji z przechowywanej w nim żywności i może być recyklingowane w nieskończoność, bez utraty swoich właściwości. W przeciwieństwie do plastiku i papieru, które mają ograniczenia w liczbie recyklingów, szkło może być poddawane recyklingowi wielokrotnie bez utraty jakości. 

Szkło jest również korzystniejsze dla zdrowia, ponieważ nie wydziela szkodliwych substancji, takich jak bisfenol A, ftalany, czy aldehyd octowy, które mogą wpłynąć na układ hormonalny. Jest również całkowicie neutralne w kontakcie z żywnością, nawet w podwyższonej temperaturze, jak w przypadku pasteryzacji czy podgrzewania w mikrofalówce. Nie bez powodu Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) uznała szkło za „Generally Recognized As Safe,” co oznacza, że jest powszechnie uważane za bezpieczne[3].

Szkło jest odpowiednie do pakowania wielu produktów, takich jak mleko, jogurty, olej i oliwa z oliwek, pasty warzywne, sosy do kasz i makaronów, keczup, musztardę, przeciery pomidorowe, pesto, warzywa konserwowe, kiszonki i dania gotowe.

Przełącz się na ekspres SodaStream

Jeśli lubicie wodę i inne napoje gazowane, które często sprzedawane są w jednorazowych plastikowych butelkach, istnieje ekologiczna alternatywa. Zaopatrzcie się w ekspres SodaStream i gazujcie wodę we własnym domu. Wystarczy użyć zwykłej kranówki i dodać swoje ulubione dodatki, takie jak owoce, świeżo wyciśnięty sok z pomarańczy lub jabłek, sok z brzozy albo wodę kokosową, aby stworzyć naturalne izotoniki lub dodać trochę syropu smakowego, jeśli mamy ochotę na typowe napoje gazowane.

Mężczyzna nalewa gazowaną wodę z butelki SodaStream do szklanki

SodaStream jest wyposażony w wymienny cylinder z dwutlenkiem węgla, który pozwala na stworzenie nawet 60 litrów wody gazowanej, co odpowiada 240 butelkom po 250 ml. Gdy cylinder się wyczerpie, można go wymienić na nowy w jednym z setek punktów wymiany. Dzięki wielokrotnie używanej butelce dołączonej do ekspresu, w ciągu 4 lat unikamy zużycia aż 1769 jednorazowych butelek PET. To naprawdę duża oszczędność! Butelki SodaStream są dostępne w wersji ze szkła lub Tritanu, co jest bezpiecznym rodzajem plastiku. Tritan nie zawiera BPA, nie wydziela szkodliwych substancji i jest odporny na uszkodzenia i działanie wysokich temperatur.

Gdzie robić zakupy spożywcze bez plastiku?

W niedalekiej przeszłości robienie zakupów spożywczych bez plastiku mogło być wyzwaniem, ale teraz jest to znacznie łatwiejsze. W wielu miastach działają sklepy zero waste, które oferują wszystkie produkty na wagę, od lokalnych warzyw i owoców po ekologiczne kawy, słodycze i przyprawy. Niektóre z tych produktów można również zakupić online.

Jeśli nie mamy takiego sklepu w swojej okolicy, sprawdźmy duże supermarkety. Wiele popularnych sieci stopniowo rozszerza swoją ofertę o produkty bez plastiku, co oznacza, że można tam znaleźć dużo przydatnych produktów. Ponadto warto zwrócić uwagę na zakupy regionalne na lokalnych targach i stoiskach, gdzie można kupować żywność bezpośrednio od rolników, ekologicznie i bez plastikowych opakowań.

Jeśli lubicie mleko, sprawdźcie, czy w waszej okolicy działają mlekomaty oferujące świeże, nieprzetworzone mleko prosto od producenta. Możecie nalać je do swojej własnej butelki lub użyć butelki dostępnej na miejscu.

[1] https://www.wiadomoscihandlowe.pl/artykul/w-polsce-gubimy-ponad-400-tys-ton-plastiku-z-opakowan-analiza 

[2] https://science.howstuffworks.com/environmental/green-science/paper-plastic1.htm 

[3] https://www.fda.gov/food/food-ingredients-packaging/generally-recognized-safe-gras